Haczowianie w ochronie granicy wschodniej II Rzeczypospolitej – KORPUS OCHRONY POGRANICZA (KOP)

Józef Matusz – kawaleria Korpusu Ochrony Pogranicza

Marian Ekiert – Korpus Ochrony Pogranicza

Korpus Ochrony Pogranicza to elitarna polska formacja graniczna powołana do istnienia w 1924 roku celem ochrony granicy wschodniej II Rzeczypospolitej i pełniąca służbę do wybuchu II wojny światowej. Czytaj dalej Haczowianie w ochronie granicy wschodniej II Rzeczypospolitej – KORPUS OCHRONY POGRANICZA (KOP)

Wojciech Szmyd (1898-1920) bohater poległy za wolną Polskę pod Korcem 1 lipca 1920 roku

Wojciech Szmyd (ur. 27.11.1898 r. w Haczowie) – syn Stanisława i Heleny z Maternów. Uczęszczał do gimnazjum w Brzozowie. W 1916 roku pobrany podczas I wojny światowej jako małoletni do c.k. armii, z której zbiegł 20 marca 1918 roku przedostając się prawdopodobnie z terenu Austrii (St. Pölten) do rodzinnego Haczowa, gdzie zaciągnął się do konspiracyjnej Polskiej Organizacji Wojskowej (POW).

Wojciech Szmyd w c.k. armii (po lewej)

Podczas wojny polsko-ukraińskiej 1918-1919 szturmowiec 3 Batalionu Strzelców Sanockich spod Chyrowa oraz żołnierz elitarnej Lotnej Kompanii por. Stanisława Maczka. Czytaj dalej Wojciech Szmyd (1898-1920) bohater poległy za wolną Polskę pod Korcem 1 lipca 1920 roku

Lotna Kompania por. Stanisława Maczka w wojnie polsko-ukraińskiej 1919 r.

Przejmowanie administracji po zaborcach u schyłku I wojny światowej następowało stopniowo. W wyniku narastającego w armii austro-węgierskiej zjawiska dezercji do rodzinnej miejscowości powróciło około 200 służących w c.k. armii haczowian. Pod koniec października 1918 r. utworzyli oni oddział tajnej milicji, która zbrojnie przejęła posterunek żandarmerii austriackiej w Haczowie. Na początku listopada 1918 roku pod polską kontrolą znajdował się południowy i centralny obszar przyszłej odrodzonej Polski, jednak ostateczny kształt swoich granic  II Rzeczpospolita zmuszona była wywalczyć w ciągu kolejnych miesięcy. Naturalnym dla Polaków było uznawanie za polskie takich miast jak Lwów, Wilno czy Poznań. Tymczasem do terenów Galicji Wschodniej roszczenia przedstawiali Ukraińcy, do Wileńszczyzny – Litwini oraz bolszewicy, do Pomorza i Śląska – Niemcy, zaś do Śląska Cieszyńskiego – Czesi. Czytaj dalej Lotna Kompania por. Stanisława Maczka w wojnie polsko-ukraińskiej 1919 r.